Minimum alan, maksimum depolama

Lojistiğin ve sanayinin her kolunda verimli alan kullanımı esas olduğuna göre, başlığa çektiğimiz “minimum alan-maksimum depolama” ilişkisi, günümüzde çok daha önem kazanıyor. Paradoks bir ilişki söz konusu olsa da, sistematik bir yaklaşım ile çözümü, elbette var. Tercihi, her geçen gün artan giydirme cepheli depo raf sistemleri ve/veya bir başka anlatım ile kabuk depolar ile ilgili ayrıntılı bir dosya sizi bekliyor
minimum-alan-maksimum-depolama Eklenme Tarihi : 01 Ekim 2012 Pazartesi

Akın SAKA

Büyük kentlerde ve sanayi bölgelerinde ve hatta bu merkezlere yakın noktalarda, inanılmaz derecede bir yükseliş var. Bu yükseliş, iki anlamda da karşımıza çıkıyor. Hem arsa metrekare fiyatları yükselişte hem de binalar/depolar yüksek irtifalarda…

Nedenine gelince, sözün özü, Batı’da neredeyse ‘yer kalmadı’… Çıkış noktası, arsa fiyatlarının inanılmaz bir seyri olsa da, hakikaten mevcut alanların da verimli kullanılması esas. Çünkü bugün geldiğimiz nokta, aynı metrekarelerde, doğru tasarımlar ve nitelikli sistem seçimleri ile ‘minimum alan-maksimim depolama’ imkânı yaratılabilir.

Depolama amacıyla kullanılacak olan bu sistemler sayesinde, daha ekonomik bir seçim de mümkündür. Zorluklar, yokluklar ve daha az gider ile daha çok gelir elde edebilme gibi temel prensipler ile ortaya çıkartılmış “Raf Bina” veya “Kabuk Sistem” şeklinde de tanımlanan Giydirme Cepheli Depo Raf Sistemleri, Kıta Avrupa’sında en çok tercih edilen sistemlerin başında geliyor.

Günümüzde, 10 metrenin üzerindeki depolama seçeneklerinde, mutlaka ve mutlaka ‘Rack Clad Building’ ve/veya ‘Silo Racking’ sistemler, çözümün ilk parçalarını oluşturur. Nitekim ilk akla gelen sistemler olarak dikkat çekerler. İsterseniz, aşama aşama ayrıntılara girmeye başlayalım.

Nedir “Giydirme cepheli depo”?

Yukarıda pek çok ayrı tanımlama getirdiğimiz, giydirme cepheli depolar, sadece depo amaçlı bir yapı gereksinimi durumunda, her hangi bir bina yatırımı yapmadan depo raf sistemini tek bir taşıyıcıymış gibi dizayn ederek, raf sisteminin üzerine cephe aşık, cephe panel, çatı makas, çatı aşık ve çatı panellerinin montaj edilmesi ile elde edilen raf sistemlerine denir.

Depo raf sistemleri; raf ihtiyacını karşılayacağı gibi, depo için gerekli olan çatı ve dış cephe ihtiyacını da ortadan kaldırabilir. Böylece binasız raf sistemleri kurmaya olanak sağlar. İnşaat yatırımı yapmayı gerektirmez, bu nedenle bina içine rafları yerleştirme yöntemi ile yapılan depolara göre yüzde 12 -40 gibi bir seviyede, fiyat avantajı yaratır.

Bu sistemde, dikey taşıyıcılar veya bir başka tanım ile raf ayakları, güçlendirilmiş kesitleriyle,  birer kolon görevi görmektedir. Dolayısı ile bu sistem, bina için gerekli olan kolonlar ve kirişlerden doğan, alan kayıplarının önüne de geçer. Aynı zamanda depo raf sistemleri ileri teknoloji içeren üretim hatları sayesinde, istenilen yükseklikte yapılabildiği için, kullanılacak alandan üç boyutlu olarak maksimum faydayı sağlayarak yer kaybını da önler. Verimli alan kullanımı esastır.

Günümüz teknolojileri sayesinde, 44 metre yüksekliğe ulaşan, giydirme depo raf sistemleri yapılabiliyor. Giydirme raf sistemi depolar genelde yüklenici firmalarca anahtar teslim olarak planlanır. Ayrıca bu sistem demonte yapıda olduğundan deponun başka bir yere taşınması ya da olduğu yerde genişlemesi/daralması gibi durumlarda da diğer bina türlerine göre oldukça avantajlıdır. Giydirme cephe depo raf sistemi her türdeki ürün gurubunu, herhangi bir depolama yöntemine uygun olarak istiflenmesine ve istenen şartlarda saklanmasına imkan verir. Her tür, yenilikçi depolama çözümlerine entegre olabilir.

Birkaç soru…

  • Depo için planladığınız binada, depo dışında başka bir kullanımınız olacak mı?
  • Depolama alanı yanında; mal kabul, sevkiyat ve kalite kontrol gibi mecburi ek servis alan ihtiyaçlarınız yüksek mi?
  • Yapacağınız yatırımın ekonomik yükü?
  •  Deponuzu çok kısa sürede mi devreye alacaksınız?
  • Deponuzun ilerde genişleyebilir ya da taşınabilir mi?

Birkaç sistem…

Yukarıda ifade ettiğimiz gibi, kabuk sistem/raf binalar, tüm depolama sistemlerine entegre edilebilir. Aslında bu nedenle de çok tercih edilirler. Birkaç ayrıntı vermeye devam edelim:

Giydirme + AS/RS

“Otomatik Depolama ve Geri Getirme Sistemi” olarak bilinen ‘Automated Storage Retrieval Systems’ depoların hemen hemen tamamı giydirme cepheli depo raf sistemleri ile inşa edilir. Otomatik toplama sistemleri tamamen bilgisayar tarafından kontrol edilen robotic sistemlerdir. Bu sayede boşaltma, düzenleme, depolama, sipariş toplama gibi işlemler, makineler tarafından otomatik olarak yapılabiliyor. AS/RS sistemlerin temelini “ Yüksek irtifa” depo rafları oluşturuyor. Sistemler 44 metre yüksekliğe kadar çıkıyor ve bu sayede deponun kapasitesi maksimum olarak kullanılıyor.

Malzemelerin belli bir otomasyon seviyesinde, hassas, doğru ve hızlı bir şekilde alınmasını, depolanmasını ve bulunup getirilmesini içeren donanım ve denetimlerin bileşimidir. Palet veya paketli ürünlerin, giriş-çıkış hızlarının çok yüksek olduğu, yüksek irtifalı raf sistemlerinde, robot istifleyiciler (stacker-craine) tercih edilir. Sistemin avantajlarından bahsetmek gerekirse; yüksek depolama yoğunluğunu karşılar. Erişim kapasitesi yüksektir. Depolama alanında operatör ihtiyacı yoktur. Ürünler yüksek derecede korunur. Gereksiz boşluklar yoktur. Kullanımı basittir. Bakım maliyeti düşüktür. Sipariş hazırlama ihtiyacı olan firmalar için tercih edilir. Siparişlerin hazırlanma süresi azalır.

Manuel istifleyicilerin erişme mesafesinin yetmediği durumlarda, Tam otomasyon istenen projelerde kullanılır.  Özellikle palet hızlarının yüksek olduğu depolarda 15metre ve üzerinde yükseklik kullanıldığında efektif olan ve giydirme cephe depolar ile çok yoğun kullanılan bir sistemdir. Çünkü böyle bir sistemin bitmiş kapalı bir bina içerisinde gerçekleştirilmesi oldukça sınırlayıcı ve zordur.

Giydirme + mekik (shuttle)

FEM standartlarına göre ayrı bir raf sınıfı olmasa da, tüm sınıflarda manüel istifleyici veya stacker crane makinaları ile palet giriş çıkış hızlarına bağlı olarak beraber kullanılabilen bir istifleme yöntemi.

Türkiye’de de sık kullanılmaya başlanan bir yöntem. Palet giriş çıkış hızına ve yatırım bütçesine göre manüel veya otomatik çalışma seçeneği seçilebilir. Soğuk/donuk depo yatırımlarında oldukça efektif bir tercih.

“Drive-in Otomasyonu” olarak da bilinir. Yarı otomatik depo raf sistemi olup, her yükleme katında FİLO ve FİFO prensibi uygulaması mümkündür. Derinlemesine yükleme yapılan sistemde, alanda maksimum depolama sağlanır. Bu sistemde derinlik yönünde istiflenen paletler, mekik cihazının otomatik hareketiyle sırasıyla boşaltılabilir. Bir kumanda yardımıyla mekik cihazına verilen komutlar hızlı bir şekilde gelen komuta uygun olarak gerçekleşir. Mekik cihazı elektromekanik bir yapıya sahip olup, özel aküsü ve lazer okuyucuları sayesinde “Drive-in” sisteme göre hız ve güvenlik açısından daha kullanışlı.

Projelerdeki yerleşime göre FİFO yani ilk giren ilk çıkar prensibi sistemde çalışılabiliyor. Drive-in sisteme göre bir farklı olumlu yönü her koridorda aynı cinsten ürün yerleşimi zorunlu olmayıp, koridor içersindeki katlarda her katta faklı artikelde ürünler yerleştirilebilir.

Değişik ölçülerdeki paletler için mekik cihazı ile çalışma olanağı bulunuyor. Drive-in sistemde koridor içersine istifleme cihazı girerek operasyon sağlanmakta olup, mekik sistemde ise ön koridordan hızlı bir şekilde ürünler alındığından ve mekik size ürünleri otomatik olarak ön tarafta hazır hale getirdiğinden, ortalama en az iki kat daha hızlı çalışılabiliyor.

Her türlü istifleme aracı ile çalışmak mümkün. Soğuk odalarda -30 dereceye kadar çalışabiliyor.

Binanın yapısına göre tüm yüksek yapılara uygun olarak kurulabiliyor. Sistem kurulduğunda statik açıdan da çok sağlam bir yapı elde ediliyor.

Giydirme + VNA

Yüksek irtifa raf sistemi olarak, yüksek depolarda dar alan forkliftlerinin kullanımıyla minimum alanda maksimum depolamayı amaçlayan sistem.

İstifleme cihazının koridor çalışma aralığı diğer sistemlere göre daha az olduğundan paletli depo alanı kapasitesi daha fazladır. Sistem yüksek irtifa olarak kurulduğundan, ürünlere ulaşmada operatör istifleme cihazı ile birlikte yukarı hareket ederek ürünü alır.

Bu sistemde kullanılan istifleme cihazları yüksek hızlarda kullanılıyor. Bu nedenle makinenin koridor boyunca hareketinin düzgün olabilmesi için koridorda zeminde kılavuz rayları bulunuyor. Rayların bir çeşidi köşebent veya NPU malzemeden, diğeri ise manyetik kılavuz banttan imal ediliyor. Bu sistem sipariş hazırlama ve toplama işleri yapan depolarda sık kullanılmakta ve tercih ediliyor.

Depo içersindeki koridorların çok uzun olduğu projelerde bu sistemin kullanılması, verimliliği artırıyor. Manüel dar koridor istifleme makineleri kullanıldığında uygulanır. Yükseklik olarak, manüel makine kullanarak çıkılabilecek en üst ölçü olan makas altı 16,50 metreye kadar çıkılabilir.

Alan kullanım verimliliği palet başı yatırım bedeli olarak bakıldığında ekonomik bir sistem.

Yaklaşık maliyetleri; 80-100 dolar/palet civarında.

Alan kullanım oranları ise: 3-3,5 palet/metrekaredir.

Giydirme + forklift

En ekonomik giydirme raf sistemi olan bu tip depolarda alan kullanım verimliliği çok düşüktür. 10 metrenin altında olduğu için, yüksek irtifalı depolar değildir. Zorunluluk nedeniyle tercih edilebilir. Genellikle soğuk ve donuk depolarda tercih edilir. Depoyu işletmeye alma süresi çok kısadır;  Yaklaşık, 30-60 gün arasında depolar işletmeye alınabilir. Alan kullanım oranı 1,5 palet/metrekaredir.

Biraz da verimlilik…

Giydirme cephe depo raf sistemi yaparak;

  1. Minimum alanda maksimum depolama
  2. Daha ekonomik bir yatırım
  3. Daha hızlı yapı(depo) inşa süresi
  4. Daha kısa sürede depo devreye alma
  5. Modüler bir sistem olduğundan, ek ihtiyaç durumunda aynı şekilde sistemin uzatılabilmesi.
  6. Aynı alanda sistemin büyümesi ile mevcut istifleme araçlarının daha verimli kullanımı.
  7. Palet 80x120x230 ölçülerinde standart kabul edildiğinde bu sistemde;
  1. Forklift   kullanılan sistemde          :1,5 palet/m2
  2. Reach truck kullanılan sistemde     : 2,5 palet/m2
  3. Vna        kullanılan sistemde          :3,5 palet/m2
  4. Vna+mekik            kullanılan sistemde   :4,5 palet/m2
  5. As/rs      kullanılan sistemde          :4,5  + palet/m2

     Stoklama yapmak mümkündür.

 

  1. Betonarme binalara göre çok daha ekonomik olan çelik binalarla  bile kıyaslandığında malzeme kullanım oranları aşağıda gözüktüğü gibi oldukça avantajlıdır;

Çelik bina temel elemanların yaklaşık kullanım miktarları,

  1. Kolon+çapraz  :35-40 kg/m2
  2. Cephe aşık                :12-15 kg/m2
  3. Makas+ aşık    :20-25 kg/m2
  4. Genel ortalama :60-65 kg/m2

Giydirme raf sistemi yapıldığında kullanım miktarları,

  1. Kolon sistem    :tamamı tasarruf
  2. Cephe aşık       :%10-20 tasarruf
  3. Makas+aşık     :%10-20 tasarruf
  4. Genel ortalama       :%30-40 tasarruf sağlanmaktadır.

Artık doğru kararı verecek bilginiz olduğunu düşünüyoruz.

Bu aşamadan sonra yapacağınız tek şey; projenizi üstlenecek doğru güce karar verdikten sonra;  güvenip, görkemli binanızın yükselişini izlemek olacaktır…

Etiketler :

depo

,

Üçge DRS

Bu Sektör ile İlgili Diğer Haberler

Diğer Güncel Haberler

Gündem

Çok Okunan Haberler